زندگی اهل بیت عصمت و طهارت(علیهم السلام) راهنمای بسیار روشنی است برای کسانی که بخواهند به بهترین حیات دنیوی و اخروی دست یابند.
در زیارت مقدسه جامعه کبیره که از امام هادی(ع) نقل شده است می خوانیم:اَلسَّلامُ عَلى مَحاَّلِّ مَعْرِفَةِ اللَّهِ (سلام بر جایگاههاى شناسایى خدا)؛ آنچه از این فراز بر می آید این است که بهترین راه و جایگاه برای شناخت خدا و راه رسیدن به خدا بررسی زندگی ائمه و معصومین (ع) است.
همینطور در فرازی دیگر از این زیارت امده است:مَنْ اَتیکُمْ نَجى وَمَنْ لَمْ یَاْتِکُمْ هَلَک (هرکس به نزد شما آمد نجات یافت و هر کس نیامد هلاک شد.
و ثمره وصال انسان به آن بزرگواران را طیباً لِخَلْقِنا وَطَهارَةً لاِنْفُسِنا وَتَزْکِیَةً لَنا وَکَفّارَةً لِذُنُوبِنا (موجب پاکى اخلاق ما و پاک شدن خود ما و تزکیه ما و کفاره گناهان ما) بیان می کند.
در زیارت عاشورا می خوانیم:اللهُمَّ اجْعَلْ مَحْیایَ مَحْیا مُحَمَّد وَآلِ مُحَمَّد، وَمَماتی مَماتَ مُحَمَّد وَآل مُحَمَّد. که همان اشاره به خواست خداوند و دعای شیعه برای قرار گرفتن در مسیر سبک زندگی اهل بیت(ع) است.
از میان معصومین(ع) آن که زندگی پر برکتش برای همه بخصوص زنان مسلمان همچون خورشیدی نورافشانی می کند، وجود نازنین حضرت فاطمه زهرا(س) است
حضرت زهرا(س) مبارکه است
مبارکه از نامهای حضرت زهرا(س) به معنی وجود پر برکت است. مبارکه یعنی صاحب برکت در علم و فضل و کمالات و معجزات و اولاد گرامی.
راغب در مفردات گوید: جایی که خیرالهی به صورتی که در خور نگهداری و شمارش و اندازهگیری نباشد و هر کسی به آن بنگرد فزونی محسوسی در آن ببیند، گویند در آن برکت است و آن چیز مبارک است.
مبارکه یعنی عامل برکت و خیر کثیر، یعنی عامل اثر فراوان. یعنی وقتی چیزی ظاهر کم، اما آثار فراوان داشته باشد،به آن دارای برکت گویند.
حضرت زهرا(س) عامل برکت!
از برکت حضرت زهرا(س)، همین بَس که ائمه(ع) همگی از نسل او هستند. برکت دیگر حضرتزهرا(س) نسل سادات و سیدها هستند که همه آنها منسوب به فاطمه زهرا(س) هستند. پس اگر حضرت زهرا(س) را میگوییم مبارکه یعنی عامل برکت، خیر، اثر فراوان و تأثیر زیاد.
در روایتی است که پیغمبر اکرم(ص) خطاب به حضرت فاطمه(س) فرمودند: دخترم این امت افتخاراتی دارد که هر کدام را دنبال کنی به تو میرسد.
اى فاطمه! بهترین پیامبران از ماست و آن پدر تو است و بهترین اوصیا از ماست و آن شوهر تو است و بهترین شهیدان از ماست که آن حمزه سیدالشهدا عموى پدر تو است و از ما شهیدى است که او را در بهشت دو بال است که به وسیله آن در بهشت به هر کجاى که بخواهد پرواز مىکند و آن جعفر پسرعموى پیامبر تو است و از ما دو سبط پیامبر این امت هستند که سید جوانان اهل بهشتند و آن حسن و حسین دو پسر تو هستند و قسم به آنکس که جانم در دست اوست، مهدى این امت از ما است و او از فرزند تو است.
این موضوع در قرآن چگونه آمده؟
باطن آیه تطهیر، فاطمه است، باطن سوره کوثر، فاطمه است و باطن انا انزلنا، فاطمه است.اگر قرآن برترین کتاب است، این کتاب زهرا(س) را ستوده و آمده که إِنَّا أَعْطَیْناکَ الْکَوْثَرَ. اگر حضرترسولاکرم(ص) برترین پیامبر است، این پیامبر فاطمه را ستوده و فرموده بَضعه منّی؛ امیرالمؤمنین(ع) بالاترین وصی فاطمه را ستوده «لیفرح بفاطمه»، اگر ائمه(ع) بالاترین شخصیتهای عالم هستند، افتخار به حضرت زهرا(س) میکردند.
قرآن کریم چیزهایی را عامل برکت خوانده است. یکی از آنها باران است، در سوره نور آمده و نزّلنا من السماء ماء مبارکاً؛ لذا روایت داریم هنگام آمدن باران، چون رحمت است دعا کنید که مستجاب است.
دوم، خداوند در سوره آل عمران، مکه را عامل برکت معرفی میکند «این سرزمین با این آب و هوای گرم و بیابان، سرزمین برکت است».
سوم خود قرآن مبارک است. کتاباً مبارکا؛ مرحوم مجلسی میفرمود: من دهها مریض را با سوره حمد خوب کردم.
چهارم قرآن میفرماید شب قدر، شب مبارکی است. إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِی لَیْلَه الْقَدْرِ.
فاطمه انگیزه خلقت!
عظمت وجود حضرت زهرا(س) در نام مبارک آن حضرت هم دیده میشود و حقیقتاً این عظمت وجودی حضرت است که علت خُلق و خلقت خدای متعال است. خدای متعال خطاب به ذات مقدس رسول خدا(ص) میفرماید: ای احمد! اگر تو نبودی افلاک را نمیآفریدم و اگر علی نبودی تو را نمیآفریدم و اگر فاطمه نبود شما دو تن را نمیآفریدم.
در حدیث شریف کساء هم که منسوب به حضرت زهرا(س) است این نکته وضوح دارد که خدای متعال به حضرت جبرئیل میفرماید: انی ما خلقت سماء مبنیه و لا ارضا مدحیه و ... الا فی محب? هولاء الخمسه.
خدای متعال انگیزه خلقت را محبت به خمسه طیبه، یعنی وجود مقدس حضرت محمد مصطفی(ص) و امیرالمومنین(ع) و بیبی دو عالم حضرت زهرا(س) وامام حسن وامام حسین (ع) معرفی میکند. حضرت زهرا(س) نه تنها در میان همه خلایق جایگاه خاصی دارند، بلکه حتی در بین ذوات مقدسه معصومین علیهمالسلام هم جایگاه ویژهای دارند. قلب عالم امکان وجود مطهر امام عصر(عج) میفرماید: دختر
رسولخدا(ص) برای من اسوه حسنه است.
در پایان به عنوان جمعبندی میتوان گفت: حضرت زهرا(س) با برکت است.
این شخصیت با برکت برای فرشته ها و انسانها، برای عالم مُلک و ملکوت، هم قبل و هم بعد آفرینش عامل برکت بود.
نیایش هاى فاطمه زهرا(س(
فاطمه ى زهرا علیهاالسلام در کنار نماز و رکوع و سجود طولانیش، به دعا و نیایش مىپرداخت و در این میدان عارفانه، به قدرى پیش مىرفت، که گویا همهى چیزها و نهانها براى او پیدا بود، وى مىتوانست با مأمورین آسمانى که از دید دیگران نامریى و ناپیدا بودند، مذاکره و گفتگو کند و نادیدهها را ببیند، و به جایى رسد که بین خالق و مخلوق پردهها و حاجبها بىمعنى باشد.
حضرت فاطمه علیهاالسلام دعاهاى زیادى مىخواند و به اصحاب و یاران مخصوص پیامبر خدا صلى اللَّه علیه و آله برخى از آنها را تعلیم فرمود، که در کتابهاى ادعیه آمده است، ولى در میان آنها دعایى (دعای نور)بسیار با برکت ، که آن را به حضرت سلمان سفارش فرمودند و افزودند که آن را بیشتر بخواند و فرمودند از جمله آثار آن این است که: تو را تب نمىگیرد و سعى کن بر خواندن آن مداومت نمایى...
حضرت سلمان مىگوید: سوگند به خدا که آن را به بیش از هزار نفر آموختم که در تب و بیمارى مىسوختند و به برکت دعاى آن حضرت همگى شفا یافتند.
فاطمه زهرا در صحنه آموزش
دختر گرامى رسول خدا در مسائل علمى نیز مانند سایر ویژگیهاى اخلاقى و انسانى، از امتیازات بسیار بالایى برخوردار بود.
زیرا آن حضرت ارتباط قوى به عالم غیب داشت و مستقیماً با جبرئیل امین و سایر ملائک به گفتگو مىپرداخت و اخبار گذشته و آینده جهان را از آنان دریافت مىداشت.
فاطمهى زهرا علیهاالسلام در میان امت اسلامى تنها زنى است که داراى مقام ارجدار عصمت مىباشد.
و بدین وسیله علوم و آگاهیش به عالم غیب، که از علوم الهى سرچشمه مىگیرد، بستگى دارد و پایان و حدودى بر آن متصور نیست و تمام مسائل جهان را در کلیهى دورانها مىدانست و آنها را مو به مو خبر مىداد.
کانون تربیت سیاسى فاطمه زهرا (س)
تولّد فاطمه زهرا علیهاالسلام در دوران جاهلیت و شیوه رفتار پیامبر صلىاللهعلیهوآله با این انسان الهى از ابتدا یک امر سیاسى (تکلیف الهى) بود. او در کانون سیاست و بحرانهاى جامعه رشد مىکرد و تربیت مىیافت و همراه با تحوّلات و بحرانها، درس مىآموخت و شیوههاى حضور در صحنه را عملاً آموزش مىدید. رسالت پیامبر صلىاللهعلیهوآله زدودن خرافات جاهلیت و معرفى جایگاه شامخ زن در آفرینش بود و رسول اکرم صلىاللهعلیهوآله در رفتار خود با فاطمه زهرا علیهاالسلام ، سعى داشت نگرش جامعه را به سوى زن از ابعاد شهوانى لهو و لعب، به ابعاد ملکوتى و ظرافتهاى روحى و نقش تربیتى و مدیریتى زن تغییر دهد.
مقام و موقعیت ممتاز حضرت فاطمه علیهاالسلام و تثبیت جایگاه محکم او در انجام رسالت الهى بهگونهاى بود که پیامبر صلىاللهعلیهوآله در موقعیتهاى گوناگون، همواره بر دستان فاطمه زهرا علیهاالسلام بوسه مىزد؛ هرگاه صدیقه مرضیه در جمعى وارد مىشد که پیامبر در آن میان بودند، به احترام آن حضرت از جاى خویش بلند مىشدند و او را در جایگاه خود مىنشاندند؛ هنگام خروج از مدینه، از آخرین فردى که خداحافظى مىکردند فاطمه علیهاالسلام بود و هنگام ورود به شهر هم به دیدار اولین کسى که مىشتافتند باز هم راضیه مرضیه علیهاالسلام بود.
نگرش فاطمى در بیدارى زن مسلمان
در جهان امروز، جامعه مسلمانان به عنوان دومین جامعه بزرگ مذهبى است که بیش از 5/1 میلیارد عضو دارد که روز به روز در حال گسترش است و زنان نیز بیش از نیمى از این جامعه را تشکیل مىدهند. در چنین جامعهاى، شناخت الگوى راستین براى زنان مسلمان مىتواند تأثیر شگرفى بر جاى بگذارد. یکى از بزرگترین درسهاى عملى از حضرت زهرا علیهاالسلام ، حضور فعّال در صحنههاى اجتماعى ـ سیاسى با حفظ عفّت و حجاب و ارزشهاى وجودى زن است که در انقلاب اسلامى، جلوه یافت و الگویى براى زنان مسلمان در سطح جهان گردید. تأسّى به اسوه و الگوى برتر زنان جهان، حضرت زهرا علیهاالسلام ، گامى نوین و حرفى نو مطرح ساخت که زن مسلمان در اقصا نقاط جهان، از آسیا تا آفریقا، از اروپا تا آمریکا، مىتواند با تکیه بر الگوى عملى فاطمى، به خودباورى و احیاى هویّت اسلامى دست یازد؛ همچنان که زنان مسلمان در سطح جهان با احیاى عزّت اسلامى و مبارزه با ساختارهاى موجود و جنبشهاى فمنیستى و قوانین موجود در جهت تثبیت ارزشهاى زن مسلمان گام برداشتند.
مبارزات سیاسی فاطمه (س)
اگر مبارزات سیاسى فاطمه زهرا علیهاالسلام در دفاع از حریم امامت و ولایت نبودند جریان امامت در همان «سقیفه بنى ساعده» خاتمه مىیافت. اما خداوند اراده کرده بود که ریحانه نبى و همسر ولایت بار سنگین مبارزات سیاسى را در مدت کوتاهى بر دوش بگیرد و جامعه خفته را بیدار سازد و همچون پیامبر گرامى صلىاللهعلیهوآله رسالت را به امامت متصل سازد و وجود آن حضرت، تجلّىبخش امامت بود. دفاع فاطمه زهرا علیهاالسلام از حریم امامت و ولایت بود که توانست از قتل حضرت على علیهالسلام جلوگیرى کند و تا حدى جوّ متشنّج سیاسى آن روز مدینه را کنترل نماید و حقّانیت حضرت على علیهالسلام را به مرور زمان ثابت کند تا در سالهاى بعد، با بیعت مردم با حضرت على علیهالسلام مسیر امامت تداوم یابد و فرزندان آن حضرت ادامهدهنده خطمشى سیاسى و مبارزاتى مادر نمونهشان باشند. همو بود که دخترى همچون زینب علیهاالسلام را در کانون تربیتى خویش پرورش داد تا در کربلا ادامهدهنده و پیامبر خون امام حسین علیهالسلام باشد.
تربیت و رفتار با فرزندان
سیره رفتار فاطمه(س) با فرزندان خود نیز سرمشقی مناسب برای تربیت صحیح فرزندان است. ایشان به فرزندان احترام می گذاشتند و آنها را با احترام خطاب می کردند و همیشه سعی در آموزش و تربیت دینی و اخلاقی آنها داشتند.
در حدیث شریف کساء حضرت فاطمه(س) در پاسخ سلام فرزند خود امام حسن(ع) می فرماید: سلام برتو اى نور دیده ام و میوه دلم. و در پاسخ سلام امام حسین(ع) می فرماید: سلام بر تو اى فرزند من و اى نور دیده ام و میوه دلم.
حضرت زهرا (س) فرزندان خود را همیشه برای یادگیری و تعلیم و تزکیه آماده می کرد؛ به فرزندش امام حسن(ع) می فرمود: «به مسجد برو ، آنچه را از پیامبر شنیدی فراگیر و نزد من بیا و برای من بازگو کن.
و در عین حال شادی و خوشحالی را در بیت خود تسری می داد و این تا حدی بود که از بازی با کودکان که نقش بسزایی در تربیت آنها دارد اجتناب نمی نمود. نقل شده است که فاطمه(س) فرزندش حسن(ع) را روی دست می گرفت و بالا می انداخت و حرکت می داد و می فرمود: اشبه أباک یاحسن، واخلع عن الحق الرّسن، واعبد الهاً ذامنن، ولاتوال ذا الاحسن. (ای حسن ، نظیر پدرت باش و ریسمان ظلم از حق دور کن، و خداوندی را که صاحب نعمت هاست پرستش کن و با افراد تیره دل دوست مباش)